Spis treści:
Eksperci alarmują: w Internecie kwitnie czarny rynek orzeczeń medycyny pracy. Bez trudu można znaleźć podmioty oferujące badania pracownicze bez wychodzenia z domu, w trybie, który dr Ewa Komorowska (dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku) określa mianem „orzeczeniomatu”.
Proceder ten wiąże się z dużymi zagrożeniami – nie tylko dla osoby badanej, ale i dla osób trzecich, np. w przypadku kierowców.
Patologie Rynku i Łatwy Zysk
Orzecznictwo medycyny pracy to „łakomy kąsek dla firm szukających łatwego zysku”. W Polsce rocznie wykonuje się około 5,5 mln takich badań, co generuje wielomilionowe zyski. Opłaty za pojedyncze orzeczenie online zaczynają się od 150 zł (bez warunków uciążliwych) i rosną w zależności od stanowiska (np. 200 zł za pracę przy komputerze).
- Brak badań fizykalnych: Osoby zainteresowane orzeczeniem podają tylko rodzaje narażeń, wpłacają opłatę i otrzymują orzeczenie e-mailem, często bez skierowania od pracodawcy.
- Firmy „krzaki”: Pojawiły się podmioty z siedzibą w jednym mieście (np. Warszawie), obsługujące zdalnie klientów z całej Polski. Podczas kontroli w jednej z takich firm, na pytanie o badanie serca, właściciel wskazał na „stetoskop elektroniczny, który akurat był w naprawie”.
- Geneza problemu: Patologie te mają źródło w czasach pandemii, kiedy Ministerstwo Zdrowia znowelizowało ustawę o zawodach lekarza, dopuszczając wykonywanie badań za pomocą łączy teleinformatycznych. Przepisów tych jednak nie uszczegółowiono i nie wyłączono z nich medycyny pracy, która jest dziedziną specyficzną.
Dlaczego Tryb Online jest Niedopuszczalny?
Eksperci, w tym Instytut Medycyny Pracy i krajowy konsultant ds. medycyny pracy, jednozgodnie stoją na stanowisku, że tryb online jest w przypadku tych badań niedopuszczalny.
Badania profilaktyczne wymagają nie tylko badań podmiotowych, ale także fizykalnych. Lekarz ma obowiązek ocenić stan poszczególnych narządów i układów (np. wzroku, słuchu), co jest niemożliwe przez monitor. Co więcej, badania te przeprowadzane „na odległość” często nie stanowią opieki profilaktycznej, na którą składa się także poradnictwo dla pracodawcy oparte na znajomości firmy i wizytacjach stanowisk pracy.
Rozwiązanie: Cyfryzacja i E-Orzeczenia
Oczekuje się, że kres „czarnemu rynkowi” położy cyfryzacja orzecznictwa pracy, realizowana ze środków KPO.
Nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia zakłada, że orzeczenia medycyny pracy będą wydawane w formie elektronicznej (e-orzeczenia). Dokumenty będą zapisywane w Systemie Informacji Medycznej i trafiać do Internetowego Konta Pacjenta (IKP).
✅ Kluczowa zmiana: „Generowanie e-orzeczeń wymaga autoryzacji podpisem kwalifikowanym, więc zniknie problem orzeczeń fałszowanych przez osoby posługujące się fałszywą pieczątką lekarza” – podkreśla dr n. med. Tomasz Gajewski.
Efekty wprowadzenia e-orzeczeń:
- Redukcja szarej strefy i eliminacja fałszowanych dokumentów.
- Lepsza kontrola i wychwytywanie patologicznych sytuacji.
- Ograniczenie zjawiska wykonywania badań bez wymaganej prawem umowy na opiekę profilaktyczną.
Niestety, na tym etapie cyfryzacji skierowania na badania nadal będą mogły być papierowe. Ministerstwo Zdrowia ograniczyło pierwotnie szerszy plan do e-orzeczeń z powodu kurczącego się czasu na wdrożenie (do marca 2026 r.).
Podstawowe Zasady Badań Lekarskich
Warto pamiętać, jakie są podstawowe obowiązki pracodawcy i pracownika w zakresie medycyny pracy:
- Rodzaje badań: Wstępne, okresowe oraz kontrolne.
- Badania kontrolne: Wymagane po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą.
- Koszty: Wszystkie koszty badań i wizyt u lekarza ponosi pracodawca.
- Skierowanie: Wszystkie badania przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
Wybierz Medycynę Pracy na miarę XXI wieku!
W Przychodni Medycznej Pramed stawiamy na nowoczesne rozwiązania, które ułatwiają zarządzanie badaniami profilaktycznymi, jednocześnie zapewniając pełną zgodność z obowiązującymi standardami i wymogami badań fizykalnych.
Korzystając z naszych usług, zyskujesz:
- e-Skierowanie – Szybko i Wygodnie: Korzystamy z aplikacji skierowania.com, internetowego systemu generowania skierowań, co znacznie ułatwia proces ich wystawiania. eSkierowanie – Internetowy system generowania skierowań
- e-Orzeczenie – Elektroniczna Wymiana Danych: Nasz system posiada funkcjonalność przesyłania wydanych orzeczeń elektronicznie, bezpośrednio do pracodawcy, co eliminuje ryzyko fałszerstw i przyspiesza obieg dokumentów.
Zacznij współpracę z naszą Przychodnią Medycyny Pracy w Szczecinie!
