Obecnie w Polsce adepci chirurgii ogólnej poznają podstawy chirurgii robotowej w ramach szkolenia specjalizacyjnego. Niestety jednak nie wszystkie ośrodki szkoleniowe gwarantują im kontakt z najnowocześniejszym sprzętem, a głównym problemem w tym aspekcie są niestety pieniądze.
O czym zatem warto wiedzieć w kontekście ćwiczeń przyszłych medyków na robotach?
Otóż jak podkreśla Krzysztof Jakubiak z Modern Healthcare Institute, autor raportu „Chirurgia robotowa 2025”, roboty ma obecnie nawet 85 szpitali w Polsce, gdzie rok wcześniej było ich 77, a operacje robotowe wykonuje już ponad 100 szpitali. W roku 2024 w asyście robotów wykonano 17,1 tysiąca zabiegów, co jest o 70,0% więcej aniżeli rok wcześniej. Większość z tych operacji dotyczyła leczenia nowotworów, urologii, zabiegów na jelicie grubym ginekologii onkologicznej oraz zabiegów chirurgii ogólnej.
Jak dostrzega prof. Jerzy Sieńko, konsultant krajowy chirurgii ogólnej, niedługo roboty onkologiczne będą we wszystkich szpitalach. Jednak niestety na większości oddziałów pojawienie się robota jest dniem żałoby dla rezydentów, bowiem tym samym wiedzą oni, iż mogą nie wyrobić liczby zabiegów potrzebnych do ukończenia specjalizacji. W tym aspekcie bowiem w asyście robota ma prawo operować jedynie chirurg, który przejdzie specjalistyczne, bardzo drogie szkolenie, prowadzone przez producenta tegoż robota i uzyska certyfikat.
Ponadto, by taki certyfikat utrzymać, operator musi wykonać co najmniej 50 zabiegów rocznie, a mniej więcej tyle zabiegów w danym szpitalu rozliczanych jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia. To wszystko oznacza, iż nie ma szans na to, by takie operacje wykonywało więcej lekarzy, a już tym bardziej takich, którzy dopiero się szkolą. Stąd też należałoby jak najszybciej wprowadzić podstawy operacji robotowych do programu specjalizacji z chirurgii ogólnej.
W powyższym aspekcie bowiem, nadając komuś tytuł chirurga ogólnego, bierze się za niego odpowiedzialność przed pacjentem. A tym samym zaświadcza się też, iż taki lekarz jest w stanie przeprowadzić podstawowe operacje w sposób bezpieczny dla chorego. Stąd też, jak podkreśla prof. Jerzy Sieńko, lekarze, którzy obecnie szkolą się w chirurgii ogólnej, powinni mieć szansę poznać podstawowe zasady operowania techniką z wykorzystaniem robotów. W tym kontekście projekt nowego programu specjalizacji chirurgii ogólnej, skierowany do konsultacji pośród chirurgów, a w tym również i rezydentów, powinien trafić już jesienią bieżącego roku.
Co zatem może okazać się podstawowym problemem w kontekście możliwości ćwiczeń na robotach przez przyszłych medyków?
Niewątpliwie podstawowym problemem w kontekście możliwości ćwiczeń na robotach przez przyszłe pokolenie medyków okazać się mogą pieniądze. Jak bowiem zauważa Krzysztof Jakubiak, koszt takiego kursu dla zespołu operacyjnego złożonego z głównego operatora, pielęgniarki, oraz anestezjologa, zawarty zazwyczaj już w cenie samego robota, to ok. 100.000,00 zł, a w sytuacji, gdy podstawy chirurgii robotowej wejdą do programu szkolenia specjalizacyjnego, będą dla rezydentów darmowe, lecz i tak ktoś będzie musiał za nie zapłacić.
Ponadto niebywale istotnym jest, iż na kurs obecnie wysyła się zazwyczaj doświadczonego specjalistę, również dlatego, że osoba operująca w asyście robota musi być biegła w operacjach metodą tradycyjną. Jak bowiem dostrzega prof. Andrzej Marszałek, konsultant krajowy patomorfologii i pełnomocnik dyrektora Wielopolskiego Centrum Onkologii do spraw działalności naukowej, czasem trzeba wykonać tak zwaną konwersję do regularnej operacji, co jest niewątpliwie znacznie łatwiejsze dla doświadczonych chirurgów. Tutaj rezydenci mogą asystować przy takich operacjach, poznając tajniki tej techniki, która obejmuje również przygotowanie pacjenta do zabiegu w chirurgii robotowej, co zajmuje nawet do 40 minut, bowiem tyle trwa tak zwane dokowanie, czyli podpięcie pacjenta do robota.
Jak podkreśla dr Konstanty Szułdrzyński, dyrektor do spraw medycznych Państwowego Instytutu Medycznego przy Wołoskiej w Warszawie, niewątpliwie zabiegi z robotami to w tej chwili tak podstawowa i oczywista technika w chirurgii ogólnej, że jej nieznajomość można porównać do nieumiejętności obsługi telefonu komórkowego. Stąd też każdy rezydent chirurgii ogólnej w tym szpitalu asystuje przy zabiegach robotowych. Warto tutaj podkreślić, iż właśnie Państwowy Instytut Medyczny jest obecnie największym ośrodkiem w Europie, gdy chodzi o robotowe operacje kardiochirurgiczne.
Niewątpliwie też rezydenci są oczywiście bardzo zainteresowani pomysłem włączenia podstaw chirurgii robotowej do programu specjalizacji, podkreślając jednakże, iż same ćwiczenia w centrum symulacji medycznych tutaj nie wystarczą. Jak bowiem zauważa Filip Płużański, były przewodniczący Porozumienia Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, podstawy chirurgii robotowej powinny zostać włączone do szkolenia także w innych specjalizacjach zabiegowych. Obecnie bowiem nie we wszystkich ośrodkach istnieje możliwość operowania tą techniką, gdy chodzi chociażby o operację kolonia czy też biodra.
Podsumowując, jak podkreśla prof. Jerzy Sieńko, konsultant krajowy chirurgii ogólnej, adepci tegoż kierunku powinni mieć możliwość ćwiczenia na robotach. Jest to bowiem przyszłość chirurgii ogólnej i już obecnie w asyście robotów wykonuje się w Polsce kilkanaście tysięcy zabiegów. A tymczasem bez ćwiczeń podczas nauki jest to niebywale trudne. Niestety w sytuacji obecnej nie wszystkie ośrodki uczące przyszłe pokolenie medyków gwarantują kontakt z najnowocześniejszym sprzętem, gdzie najistotniejszym problemem niestety są finanse. A niewątpliwie dla przyszłego pokolenia medyków byłoby bardzo dobrze, aby mogli oni już obecnie ćwiczyć możliwości leczenia z użyciem najnowocześniejszego sprzętu medycznego, a w tym właśnie robotów.
