
USG mięśni i stawów to szybkie, bezbolesne i bezpieczne badanie obrazowe, które pozwala ocenić kondycję tkanek miękkich: mięśni, ścięgien, więzadeł oraz struktur okołostawowych. Dzięki obrazowi widocznemu w czasie rzeczywistym lekarz może dokładnie sprawdzić, co dzieje się w badanym miejscu. W jakich sytuacjach USG mięśni i stawów może pomóc w diagnozie?
Kiedy lekarz kieruje na USG narządu ruchu?
USG mięśni i stawów często wykonuje się jako pierwsze badanie diagnostyczne, ponieważ pozwala szybko wskazać źródło problemu i zdecydować o dalszym postępowaniu. Zleca się je przede wszystkim wtedy, gdy pojawiają się dolegliwości, których nie da się łatwo wyjaśnić prostym badaniem fizykalnym. Najczęściej są to:
- ból mięśni, stawów lub ścięgien, zwłaszcza gdy utrzymuje się dłużej lub nasila podczas ruchu,
- świeży uraz, np. skręcenie, uderzenie czy upadek,
- podejrzenie naderwania lub uszkodzenia tkanek miękkich,
- obrzęk, opuchlizna lub ograniczenie ruchomości,
- objawy stanu zapalnego, takie jak zaczerwienienie czy bolesność przy dotyku,
- ból lub dyskomfort związany z przeciążeniem, typowy u sportowców i osób wykonujących pracę fizyczną,
- kontrola procesu gojenia po operacjach ortopedycznych czy urazach[1].
Jak przebiega USG mięśni i stawów?
Badanie USG jest bardzo proste i nie wymaga ze strony pacjenta żadnego przygotowania. Zazwyczaj przebiega ono w pozycji leżącej, choć czasem łatwiej dotrzeć do badanej struktury na stojąco lub siedząco. Przy USG nie trzeba się rozbierać – zwykle wystarczy odsłonić wskazany obszar.
Na początku lekarz nakłada na skórę specjalny żel, który poprawia przewodzenie ultradźwięków. Badanie odbywa się poprzez przesuwanie głowicy USG po miejscu pokrytym żelem – odczytywany w ten sposób obraz jest od razu widoczny na monitorze urządzenia. Aby lepiej ocenić pracę stawu, mięśnia czy ścięgna, lekarz może poprosić o wykonanie prostego ruchu, np. zgięcia kolana czy uniesienia ręki.
Opis badania i omówienie wyników pacjent otrzymuje zwykle już w ciągu kilku minut po zakończeniu całej procedury. Całość trwa zwykle ok. 30 minut i jest całkowicie bezbolesna.
Co można wykryć dzięki USG mięśni i stawów?
USG bardzo dobrze obrazuje tkanki miękkie, dlatego sprawdza się w diagnozowaniu większości problemów dotyczących narządu ruchu. Dzięki badaniu można wykryć m.in.:
- naderwania i przerwania mięśni, nawet niewielkie,
- uszkodzenia i zapalenia ścięgien, np. w obrębie barku, łokcia czy kolana,
- wysięk w stawie, czyli obecność płynu po urazie lub w przebiegu stanu zapalnego,
- zmiany przeciążeniowe, takie jak tendinopatie,
- torbiele i cysty, np. torbiel Bakera w dole podkolanowym,
- zmiany guzowate w tkankach miękkich,
- objawy chorób przewlekłych, w tym niektóre zmiany zwyrodnieniowe lub włókniste,
- niestabilność lub nieprawidłową pracę struktur podczas ruchu[2].
USG narządu ruchu jest przydatne także w ocenie efektów leczenia. Pozwala sprawdzić, czy struktury dobrze się goją i jak reagują na rehabilitację. To jedno z najprostszych, a zarazem najbardziej pomocnych badań w diagnostyce bólu, urazów i przeciążeń. Jest bezpieczne, dostępne niemal od ręki i pozwala szybko ustalić, co dzieje się w badanej okolicy, a tym samym dobrać odpowiednie leczenie.
[1] Kane, D., Grassi, W., Sturrock, R., & Balint, P. V. (2004). Musculoskeletal ultrasound – a state of the art review in rheumatology. Part 2: clinical indications for musculoskeletal ultrasound in rheumatology. Rheumatology, 43(7): 829-838.
[2] Blankstein, A. (2011). Ultrasound in the diagnosis of clinical orthopedics: The orthopedic stethoscope. World journal of orthopedics, 2(2): 13-24.
Artykuł Sponsorowany