Witamina B12, inaczej kobalamina, to substancja należąca do witamin rozpuszczalnych w wodzie, bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwiotwórczego. Kobalamina bierze udział w ważnych procesach metabolicznych. Wspomaga syntezę DNA i procesy metylacji, a także wspiera metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów. Jej niedobór może prowadzić między innymi do zaburzeń nastroju czy pamięci, drętwienia kończyn, a także spadku energii. Jakie właściwości ma witamina B12 i dlaczego jest tak ważna dla organizmu? Za co odpowiada witamina B12 i czym grozi jej niedobór? Szczegóły znajdziesz w naszym artykule!
Co to jest witamina B12 i na co pomaga?
Kobalamina, czyli witamina B12, to substancja należąca do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, której właściwy poziom w organizmie warunkuje zdrowie i prawidłowe funkcjonowanie wielu układów. Organizm człowieka potrzebuje jej stosunkowo niewiele, jednak już małe ilości wpływają na jego kondycję zdrowotną. Kobalamina uczestniczy w ważnych procesach metabolicznych, wpływając na pracę układu nerwowego, odpornościowego i krwiotwórczego. Na co witamina B12 pomaga najbardziej? Oto jej główne funkcje w organizmie:
- Wspomaga metabolizm białek, tłuszczów, węglowodanów i kwasów nukleinowych.
- Wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego.
- Uczestniczy w procesach syntezy DNA.
- Wspomaga wytwarzanie erytrocytów w szpiku kostnym.
- Korzystnie oddziałuje na funkcjonowanie układu nerwowego, przyczyniając się do wytwarzania osłonek mielinowych włókien nerwowych oraz syntezy neuroprzekaźników.
- Wspomaga redukcję znużenia i zmęczenia, wpływając korzystnie również na nastrój.
- Przyczynia się do poprawy pamięci i koncentracji.
Dodatkowo witamina B12 uczestniczy w regulacji poziomu homocysteiny, wpływając korzystnie na zdrowie serca i naczyń krwionośnych.
Gdzie występuje witamina B12 i komu grozi jej niedobór?
Witaminę B12 najlepiej dostarczać do organizmu w odpowiednich dawkach wraz z dietą. W tym celu warto zadbać o to, by na naszym talerzu gościło jak najwięcej produktów, których składnikiem jest witamina B12. Gdzie występuje w wysokich dawkach? Do dobrych źródeł witaminy B12 można zaliczyć takie produkty zwierzęce jak wołowina, wieprzowina i drób, a także ryby, owoce morza, jajka oraz mleko i jego przetwory.
W diecie roślinnej witamina B12 praktycznie nie występuje w formie aktywnej biologicznej, co oznacza, że weganie i wegetarianie, którzy nie uzupełniają jej poziomu, są szczególnie narażeni na niedobór. Takie ryzyko występuje również u osób zmagających się z chorobami układu pokarmowego oraz u osób starszych, ponieważ organizm wraz z wiekiem ma coraz mniejsze zdolności wchłaniania witaminy B12 z pożywienia. Ryzyko niedoboru kobalaminy zwiększają również leki obniżające poziom kwasu żołądkowego.
Objawy niedoboru witaminy B12 – na co pomaga suplementacja?
Jeśli sama zdrowa, zróżnicowana dieta nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania organizmu, zasadna może być suplementacja witaminy B12. Na co może pomóc? Do podstawowych objawów niedoboru tego składnika zaliczają się:
- mrowienie i drętwienie kończyn,
- spadek odporności,
- zaburzenia koncentracji i pamięci,
- senność, gorsze samopoczucie,
- zaburzenia równowagi i chodu,
- zmęczenie oraz znużenie,
- osłabienie wzroku.
Niedobór witaminy B12 prowadzi nie tylko do uciążliwych dolegliwości, lecz także poważnych zaburzeń, w tym neurologicznych i psychiatrycznych, a także anemii megaloblastycznej i chorób sercowo-naczyniowych. By się przed nim chronić, należy przede wszystkim zadbać o zbilansowaną dietę.
Zapotrzebowanie na witaminę B12 – czy można ją przedawkować?
Witaminę B12 najlepiej dostarczać do organizmu wraz ze zdrową dietą. W ten sposób raczej nie da się tej witaminy przedawkować, zwłaszcza że spożyta w nadmiarze jest wydalana z organizmu wraz z moczem, jednak jest to możliwe w przypadku długotrwałej suplementacji w dawkach znacznie przekraczających zalecane. Ryzyko przedawkowania B12 rośnie też u pacjentów zmagających się z niewydolnością nerek.
Zapotrzebowanie organizmu na witaminę B12 może zależeć od wielu czynników, w tym wieku pacjenta i jego stanu zdrowia oraz diety, dlatego dawkę ewentualnej witaminy B12 do suplementacji najlepiej omówić z lekarzem. Decydując się na suplementację witaminy B12, należy oczywiście przestrzegać otrzymanych zaleceń dotyczących dawkowania. Nie należy również traktować suplementacji jako substytutu zdrowej diety i prowadzenia zdrowego trybu życia, ponieważ nie jest w stanie ich zastąpić i może je jedynie uzupełniać. Nierozsądna suplementacja witaminy B12 może mieć konsekwencje. Gdy dojdzie do przedawkowania B12, mogą się pojawić skutki uboczne: bóle i zawroty głowy, problemy żołądkowo-jelitowe oraz reakcje alergiczne, takie jak wysypka czy świąd. W rzadkich przypadkach przedawkowanie witaminy B12 powoduje mrowienie kończyn i zakrzepy krwi.
